ESTATUTU
ASSOCIAÇÃO DOS ENFERMEIROS DE TIMOR-LESTE
DILI, TIMOR-LESTE
18-19 DESEMBRU 2020
PRÉAMBLU
Ho Nai Maromak Nia Grasa no Nia Tulun, akompaña ho hakarak hamutuk ne’ebé mai husi enfermeiru-a hotu Timor Leste nian hodi estabelese organizasaun ba profisaun enfermajen nian iha Timor Leste ho naran Associação dos Enfermeiros de Timor-Leste (AETL).
Estabelesimentu ba organizasaun ne’e hodi proteje no dezenvolve profisaun enfermajen iha Timor-Leste no hanesan instrumentu ida ba profisaun enfermajen ne’ebé forte no iha preokupasaun ba kualidade kuidadu enfermajen ne’ebé mak iha kualidade no benefisia sosiedade tuir nesesidades no partisipa hodi melhoria bem-estar ba profisaun enfermajen nian.
Em relasaun ho objetivu hodi atinji hakarak hamutuk organizasaun nian maka ikus mai elabora estatutu no rejimentu interna AETL, no fim bele partisipa iha dezenvolvimentu ukun a’an República Democrática de Timor-Leste (RDTL) nian agora no ba futuru. AETL akredita nesesidade ba fórum hodi luta ba profisaun enfermajen nian iha períodu dezenvolvimentu Timor Leste, hodi bele alkansa sosiedade ida ne’ebé saúdavel, justa no prosperu tuir Konstituisaun RDTL 2002. Estatuto AETL iha ona revizaun ba dala 4 iha tinan sira hanesan 2005, 2010, 2015 no 2020 ne’ebé kompostu husi 11 kapitulu, 36 artigu no 3 versikulu, mais detalla bele hare iha estatutu AETL nian tuir mai ne’e.
KAPÍTULU I
INDENTIDADE ORGANIZASAUN
Artigu 1
Naran Organizasaun
Naran ba organizasaun maka Associação dos Enfermeiros de Timor-Leste (AETL)
Artigu 2
Forma Organizasaun
Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) ho forma organizasaun profisaun ne’ebé komprensivu ho maior soberania iha membru sira liu husi kongresu nasionál
Artigu 3
Estabelesimentu
Versikulu 1
East Timor Nurses Association (ETNA) hari’i iha data 16 Agostu 2000
Versikulu 2
East Timor Nurses Association (ETNA), depois transforma a’an sai Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) iha data 05 Outubru 2005
Versikulu 3
Loron ou data 16 Agostu 2000 sei komemora hanesan loron aniversariu ba Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL)
Artigu 4
Pozisaun
Sede Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) lokaliza iha Díli hanesan kapital República Democrática de Timor-Leste no iha sede filiais 12 iha Munisípiu no Região Administrativa Espesial Oecusse Ambeno
Artigu 5
Emblema Organizasaun
Versikulu 1
Emblema (Emblem)
- Forma (Form)
Sirkulu bo’ot ho diámetru 60 sentimetrus, sirkulu ne’e hakerek fraze Associação dos Enfermeiros de Timor-Leste abreviadu AETL no insira ho 2 pedasus estrela lima, iha sirkulu nia laran apresenta lámpada de ouro ne’ebé fó naroman iha parte los ho karuk no fó naroman liu husi loron matan ne’ebé mosu. Lámpada ne’e kaer ho liman rua husi enfermeiru-a sira Timor-Leste nian;
- Kor (Color)
- Liña sirkulu hakerek ho kor metan;
- Fraze Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) hakerek ho kor matak;
- Estrela hakerek ho kor ouro;
- Lámpada hakerek ho kor kinur ouro;
- Xama hakerek ho kor kinur haleu kor mean;
- Loron matan ne’ebé mosu hakerek ho kor kinur ouro;
- Liman husi enfermeiru-a sira hakerek ho kor kafé marrom;
- Signifikadu Emblema Detalla
- Sirkulu : ilustra unidade husi enfermeiru-a hotu Timor-Leste nian;
- Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) hanesan naran organizasaun ba enfermeiru-a Timor-Leste;
- Estrela : ilustra esperansa ou mehi enfermeiru-a sira Timor-Leste nian ne’ebé a’as hanesan fitun sira iha lalehan ne’ebé ho laran mos;
- Lámpada no xama: ilustra forsa ne’ebé fó naroman ba lalaok no misaun enfermeiru-a sira Timor-Leste nian;
- Loron matan mosu : luz ilustra esperitu enfermeiru-a sira Timor-Leste nian no emissora 13 loron matan ilustra : 13 filiais Associação dos enfermeiros de Timor-Leste iha nivel 12 Munisipiu no Região Administrativa Especial Oecusse Ambeno
- Liman : ilustra unidade entre enfermeiru-a sira Timor-Leste nian;
Versikulu 2
Bandeira (Flag)
- Forma : 4 retangulu;
- Medidas: Luan : 115 cm ho nia naruk 180 cm;
- Kor baziku : mutin no matak;
- Signifikadu:
- Kor matak : ilustra dezenvolvimentu ne’ebé dinamiku;
- Kor mutin : ilustra servisu ne’ebé mos ho laran luak sagradu no nobre;
Versikulu 3
Marça dos Enfermeiros de Timor – Leste
Kompozitor : Saudozo Enf. José Paixão
- Klibur Nasionál ba Enfermeiros
Iha Timor Lorosa’e nian laran
Kaer liman tuba rai metin
Neon ida domin laran luak.
- Enfermeiros Timor Lorosa’e
Keta baruk keta laran susar
Hamrik hateke la’o ba oin
Buka matenek profisaun
Refrão:
Enfermeiros Timor Lorosa,e
Hamrik halao imi knár
Timor oan kaer liman
Hamutuk hari’i ita nasaun
Lorosa’e, loro monu, rai Timor ninia
Isin diak no forte matenek rai Timor
- Enfermeiros Timor Lorosa’e
Simu no tula iha ita kba’as
Knár domin tulun ema moras
Isin diak povu Timor Lorosa’e.
KAPÍTULU II
NATUREZA NO PRINSIPIU
Artigu 6
Natureza
Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) hanesan organizasaun profisaun enfermajen nian ne’ebé sai mos hanesan unidade resipiente ba enfermeiru-a sira Timor-Leste
Artigu 7
Prinsipiu
Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) ho nia prinsipiu mak kumpri ba regras organizasaun profisaun ho valores profisaun mak hanesan humanistiku, holistiku no kuidadu
KAPÍTULU III
OBJETIVU, PAPEL PRINSIPAIS TAREFAS NO FUNSAUN
Artigu 8
Visaun
Sai enfermeiru-a ne’ebé profisional ne’ebé iha kompeténsia ba área kuñesimentu intelektual, abililidade, no ho atitude profisionalismu
Artigu 9
Misaun
- Dezenvolve servisu hamutuk internal no eksternal liu husi organizasaun AETL;
- Promove, dezenvolve sistema jestaun no lideransa enfermajen nian;
- Luta no kontrola edukasaun, treinamento, peskiza iha área enfermajen nian tuir dezenvolvimentu Siénsia no Teknolojia;
- Hasae no kontrola kualidade servisu enfermajen nian no halo promosaun ba estandarizasaun iha área enfermajen;
- Promove akreditasaun, sertifikasaun iha área enfermajen;
- Luta ba bem estar ba membru no ba organizasaun,
- Tau matan ba direitu enfermeiru-a Timor – Leste sira nian iha rai laran no iha estranjeiru;
Artigu 10
Objetivu Organizasaun
- Garantia unidade ba enfermeiru-a sira Timor – Leste no hasae bem estar ba membru sira nian;
- Hasae kualidade edukasaun no servisu enfermajen tuir dezenvolvimentu Siénsia no Teknolojia iha área enfermajen nian;
- Halo promosaun ba estandarizasaun, akreditasaun, no sertifikasaun iha área enfermajen nian;
- Promove sistema jestaun, lideransa no dezenvolve rejime no prestasaun servisu ba enfermeiru-a sira;
- Dezenvolve servisu hamutuk ho organizasaun sira seluk no instituisaun sira iha rai laran no estranjeiru.
Artigu 11
Tarefas Bazika
- Departementu organizasaun, membru no kaderizasaun AETL iha dever atu dezenvolve institusaun no membru sira no halo kaderizsaun;
- Departementu edukasaun, treinamentu no peskizaA ETL iha dever atu promove kualidade edukasaun enfermajen, fó treinamentu no halo peskiza iha área enfermajen;
- Departementu servisu klinika no servisu komunitária AETL iha dever atu promove kualidade servisu enfermajen tuir dezenvolvimentu Siénsia no Teknolojia iha área enfermajen nian;
- Departementu estandarizaun, akreditasaun no sertifikasaun AETL iha dever atu tau prátika ba iha codigo de ontologia, promove estandarizasaun, akreditasaun no sertifikasaun;
- Departementu etika, direitu no protesaun ba membru AETL iha dever atu fó apoiu juridiku no fó protesaun ba membru sira;
- Departementu koperasaun no relasaun estranjeiru AETL iha dever atu kria relasaun no servisu hamutuk ho organizasaun no instituisaun sira iha rai laran no estranjeiru;
- Departementu bem estar ba membru sira, AETL iha dever atu fó akonselamentu, fasilita enfermeiru-a sira hodi bele hetan bem estar ba sira nia a’an.
Artigu 12
Papel no Funsaun
- Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) halao papel sai hanesan regulador ho halao funsaun promove estandarizasaun, akreditasaun, sertifikasaun no fasilita registrasaun no lisensa;
- Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) halao papel sai hanesan administrador ba vida profisaun ho halao funsaun administra organizasaun, edukasaun, treinamentu, peskiza no promove kualidade servisu iha área enfermajen;
- Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) halao papel sai hanesan fasilitador hodi hadia bem estar ho halao funsaun fasilita ba dezenvolvimentu regime no sistema valorizasaun;
- Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) halao papel sai hanesan kolaborador hodi kria relasaun no servisu hamutuk ho organizasaun no instituisaun sira iha rai laran no estranjeiru.
KAPÍTULU IV
ESTRUTURA NO KUADRU ORGANIZASAUN
Artigu 13
Estrutura Organizasaun
- Estrutura organizasaun kompostu husi organizasaun nivel nasionál, munisipal no Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno (RAEOA);
- Organizasaun nivel nasionál lidera husi Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Organizasaun nivel munisipiu lidera husi Konsellu Munisipiu Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) Munisipal;
- Organizasaun nivel Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno lidera husi Konsellu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno.
Artigu 14
Kompozisaun Kuadru Organizasaun
- Kompozisaun Kuadru Organizasaun Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) Nasionál
- Kompozisaun Kuadru Organizasaun Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) Munisipal;
- Kompozisaun Kuadru Organizasaun Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno.
Artigu 15
Kompozisaun kuadru ezekutivu
- Membru Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) kompostu husi presidente, vice presidente, sekretariu jeral, vise sekretariu jeral no tezoreira:
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan mate ruma ba membru Konsellu Ezekutivu Nasionál maka presidente outomatikamente subtitui husi vise presidente;
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan nomeasaun ba kargu politika ruma ba membru Konsellu Ezekutivu Nasionál hanesan presidente outomatikamente subtitui husi vise presidente;
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan rejina a’an ba membru Konsellu Ezekutivu Nasionál maka presidente outomatikamente subtitui husi vise presidente nacional;
- Assuntu hanesan aplika ba vise presidente nacional, sekretariu geral, vise sekretariu geral no tezoreira;
- Membru Konsellu Ezekutivu Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) Munisipal kompostu husi koordenador jeral, vise koordenador, sekretariu jeral, vise sekretariu jeral, tezoreira no xefe Departamento sira.
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan mate ruma ba membru Konsellu Ezekutivu Munisipal maka koordenador jeral outomatikamente subtitui husi vise koordenador;
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan nomeasaun ba kargu politika ruma ka regigna aan ba membru Konsellu Ezekutivu Munisipal hanesan koordenador jeral outomatikamente subtitui husi vise koordenador;
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan rejina a’an ba membru Konsellu Ezekutivu Munisipal maka koordenador jeral outomatikamente subtitui husi vise koordenador;
- Assuntu hanesan aplika ba vise koordenador, sekretariu geral, vise sekretariu geral no tezoreira;
- Membru Konsellu Ezekutivu Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno kompostu husi koordenador jeral, vise koordenador, sekretariu jeral, vise sekretariu jeral, ho tezoreira;
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan mate ruma ba membru Konsellu Ezekutivu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno maka koordenador jeral outomatikamente subtitui husi vise koordenador;
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan nomeasaun ba kargu politika ruma ka regigna aan ba membru Konsellu Ezekutivu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno hanesan koordenador jeral outomatikamente subtitui husi vise koordenador;
- Iha situasaun extra ordinaria sira hanesan rejina a’an ba membru Konsellu Ezekutivu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno maka koordenador jeral outomatikamente subtitui husi vise koordenador;
- Assuntu hanesan aplika ba vise koordenador, sekretariu geral, vise sekretariu geral no tezoreira;
- Departementu Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) nasionál kompostu husi :
- Departamentu Organizasaun, Membru, no Kaderizasaun;
- Unidade organizasaun
- Unidade membrus
- Unidade kaderisasaun
- Departamentu Edukasaun, Formasaun no Peskiza;
- Unidade edukasaun
- Unidade Formasaun
- Unidade Peskiza
- Departamentu Servisu Klinika no Servisu Komunitaria;
- Unidade atendimentu kliniku
- Unidade atendimentu komunitaria
- Unidade ICT
- Departamentu Rejistrasaun, Estandarizasaun, Akreditasaun, Sertifikasaun no Lisensa Prátika;
- Unidade rejistrasaun membrus
- Unidade standarizasaun
- Unidade akreditasaun
- Unidade sertifikasaun no lisensa pratika enfermagem
- Departamentu Jurdidiku e Etika;
- Unidade juridika
- Unidade etika enfermagem
- Departamentu Kooperasaun no Relasaun Interna;
- Unidade seitor publiku
- Unidade kooperasaun no relasaun seitor privadu/NGOs
- Departamentu Kooperasaun no Relasaun Externa
- Unidade kooperasaun paises CPLP
- Unidade kooperasaun no relasaun paisis Eropa, Afrika no Amerika
- Unidade kooperasaun no relasaun paises Australia, Asian no ICN
- Departamentu Bem-estar Organizasaun no Membru;
- Unidade Bem-estar Organizasaun no membrus funsionariu publiku
- Unidade Bem-estar Organizasaun no membrus pesoal seitor privadu
Artigu 16
Mandatu Kuadru Ezekutivu
- Kuadru Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) eleitu ba mandatu tinan 5;
- Presidente no koordenador Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) nasionál, munisipiu, ho Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno so bele deit tur iha kargu ba dala rua tuir-tuir malu iha nia mandatu;
KAPÍTULU V
KOMPETÉNSIA HO DEVER
Artigu 17
Kompeténsia
- Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) iha kompeténsia :
- Determina politika organizasaun iha nivel nasionál bazeia ba estatutu/ rejimentu interna no rekomendasaun kongresu nasionál ka rezultadu enkontru servisu nasionál;
- Estabelese no aprova codigo de ontologia, estandarte prátika enfermajen, no estandarte kompeténsia enfermeiru-a, no padraun seluk AETL nian;
- Kategoriza no foti desizaun ba ema ne’ebé fó kontribusaun ba profisaun enfermajen atu eleitu sai membru onra ba organizasaun;
- Rona, deside no fó sansaun ba membru ne’ebé viola codigo de ontologia enfermajen bazeia ba rekomendasaun liu husi Asembleia Onra Etika Enfermajen;
- Hodi naran organizasaun nasionál atu reprezenta interese organizasaun tantu iha interna ou externa nasaun;
- Politika tuir pontu (a) iha leten deklara ofisial/legal wainhira hetan asinatura husi presidente no sekretariu jeral,
- Legaliza kompozisaun no personalia membru munisipiu no Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno;
- Monitoriza kolleta no depozitu tarefas baze, tarefas mandatóriu, doasaun ka fundu seluk tuir mekanizmu no regras organizasaun iha Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Kolleta no depozitu tarefas baze, tarefas mandatóriu, no doasaun ka fundu seluk sei regula iha rejimentu interna;
- Konsellu Ezekutivu Munisipal Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) iha kompeténsia :
- Determina politika organizasaun iha nia area servisu bazeia ba estatutu/rejimentu interna, rekomendasaun kongresu nasionál, politika kuadru ezekutivu sentral, kongresu munisipiu, enkontru servisu munisipiu;
- Halo kolleta no depozitu no mos relatata refas baze, tarefas mandatóriu, no doasaun ka fundu seluk periodiku;
- Kolleta no depozitu tarefas baze, tarefas mandatóriu, no mos doasaun ka fundu seluk sei regula iha rejimentu interna;
- Konsellu Ezekutivu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) iha kompeténsia :
- Determina politika organizasaun iha nia area servisu bazeia ba estatutu/rejimentu interna, rekomendasaun kongresu nasionál, enkontru servisu nasionál, politika ezekutivu kuadru nasionál, kongresu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno no enkontru servisu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno;
- Halo kolleta no depozitu no mos relata tarefas baze, tarefas mandatóriu, no doasaun ka fundu seluk periodiku;
- Kolleta no depozitu tarefas baze, tarefas mandatóriu, no mos doasaun ka fundu seluk sei regula iha rejimentu interna;
Artigu 18
Dever
- Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) iha obrigasaun atu :
- Presta deklarasaun ba responsabilidade organizasaun iha kongresu nasionál;
- Implementa regras organizasaun tuir estatutu/rejimentu interna;
- Fó rekoñesementu ba enfermeiru-a Timor Leste;
- Promove kaderizasaun ba kuadru nasionál, munisipiu no Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno;
- Hametin relasaun enfermeiros Timor-Leste ho enfermeiros internasional iha paizes Asia, Afrika, America, Australia, Eropa no International Counscil of Nursing.
- Konsellu Ezekutivu Munisipal Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) iha obrigasaun :
- Presta deklarasaun ba responsabilidade organizasaun iha kongresu munisipiu;
- Implementa regras organizasaun tuir estatutu/rejimentu interna;
- Implementa no hakruk ba desizaun kuadru ezekutivu nasionál;
- Promove kaderizasaun ba kuadru no membru organizasaun;
- Kria grupu servisu espesializasaun hodi hariku kompetensia enfermeiros
- Konsellu Ezekutivu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) iha obrigasaun :
- Presta deklarasaun ba responsabilidade organizasaun iha kongresu Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno;
- Implementa regras organizasaun tuir estatutu/rejimentu interna;
- Implementa no hakruk ba desizaun ezekutivu nasionál
- Promove kaderizasaun ba kuadru no membru organizasaun;
- Kria grupu servisu espesializasaun hodi hariku kompetensia enfermeiros;
KAPÍTULU VI
KONSELLU KONSULTATIVU
Artigu 19
Estabelesementu
Nomeasaun ba membru Konsellu Konsultativu hili husi Konsellu Ezekutivu Nasionál
Artigu 20
Estrutura no kompozisaun kuadru konsellu konsultativu
- Konsellu Konsultativu lokaliza iha nivel Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Kompozisaun Konsellu Konsultativu kompostu husi presidente, sekretariu, ho membru nain hitu;
- Kompozisaun Konsellu Konsultativu bele mos mai husi enfermeiru/a ema nian 7 (hitu) no sosiedade sivil no juridiku ema nain 2 (rua);
Artigu 21
Kompeténsia
Konsellu Konsultativu hanesan orgaun ida ho nia kompeténsia atu advokasia, konsidera, no fó akonselamentu ba kuadru Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) tuir nivel organizasaun, tantu iha ka laiha pedidu husi ezekutivu Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL)
Artigu 22
Knar prinsipal
Fó advokasia, konsiderasaun, no fó akonselamentu ba kuadru Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) tantu iha ka la iha pedidu, atu aselera dezenvolvimentu organizasaun no profisaun enfermajen
KAPÍTULU VII
ASEMBLEIA ONRA ETIKA ENFERMAJEN
Artigu 23
Estabelesementu no lokalidade
- Asembleia Onra Etika Enfemajen estabelese husi Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) liu husi enkontru espesial;
- Asembleia Onra Etika Enfemajen lokaliza iha kuadru Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Asembleia Onra Etika Enfemajen responsabiliza ba kuadru Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
Artigu 24
Kompozisaun kuadru Asembleia Onra Etika Enfermajen
Kuadru Asembleia Onra Etika Enfemajen kompostu husi:
- Ema nain 1 nudar presidente no mos nudar membro;
- Ema nain 1 nudar sekretariu no mos nudar membro;
- Ema nain 3 nudar membru;
Artigu 25
Kriteriu
- Atu tur ou okupa iha pozisaun presidente no sekretariu minimu ho grau edukasaun lisensiatura enfermajen ou bacheralatu enfermagem ne’ebé formandu iha área jurídika;
- Hetan ona formasaun kona-ba etika enfermajen;
Artigu 26
Kompeténsia
Asembleia Onra Etika Enfemajen iha kompeténsia atu rekolla informasaun no rekomenda solusaun problema ba violasaun codigo de ontologia enfermajen ba Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL)
Artigu 27
Knar prinsipal
- Sensibliza membru sira atu refleta no implementa codigo de ontologia enfermajen;
- Kria padraun implementasaun etika iha fornesementu servisu enfermajen no padraun ba solusaun disputa etika iha servisu enfermajen;
KAPÍTULU VIII
KONSELLU FISKAL
Artigo 28
Estabelesementu
- Konsellu Fiskal estabelese liu husi dezisaun Kongresu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Konsellu Fiskal lokaliza iha nivel Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor -Leste (AETL);
- Konsellu Fiskal laiha responsabilidade ba Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL).
Artigo 29
Estrutura no Kompozisaun
Konsellu Fiskal kompostu husi:
- Ema nain 1 (ida) hanesan presidente no sai mos hanesan membro;
- Ema nain 2 (rua) hanesan membro;
Artigo 30
Kompeténsia
- Konsellu Fiskal iha kompeténsia atu halo kontrolu interna ba implementasaun orsamental; promove transparénsia ne’ebé adekuadu, promove trasparénsia ba relatoriu orsamental ba Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Konsellu Fiskal iha kompeténsia atu hetan informasaun no dados kona-ba funsionariu sira, fundus no riku soin husi Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
Artigo 31
Knar Prinsipal
Konsellu Fiskal iha knar atu :
- Halo avaliasaun ba informasauan orsamental ne’ebé hasai husi Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) hanesan relatoriu ba fundus no informasaun kona-ba fundu sira seluk ne’ebé iha Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Fó hanoin ba Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) no auditoria external bainhira iha ideas ne’ebé la hanesan ou iha diferente hanoin;
- Fó rekomendasaun ba indikasaun auditoria external;
- Halo avaliasaun no kontrola ba asaun kontinuasaun husi evidensia ne’ebé iha ou hetan;
- Halo relatoriu ba varius risku ne’ebé maka Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) hetan;
- Halo avaliasaun no hato’o relatoriu ba kongresistas sira em relasaun ho keixa ba prosesu akontabilidade no relatoriu orsamental;
- Halo avaliasaun no fó sugestaun ba Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL),
- Garantia ba konfidensialidade ba dokumentu sira, dados no informassaun husi Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
KAPITULU IX
MEMBRU NO SERTIFIKASAUN PRATIKA PROFISAUN
Artigu 32
Membru
- Komposisaun membru AETL rekunese tipu 2; membru permanente no membru extraoridinariu.
- Membru permanente mak enfermeirus ne’ebé apresenta ho diploma ensinu formal iha area enfermagem.
- Membru extraordinariu mak ema la ho diploma formal edukasaun enfermagem maibe nia iha didikasaun ba asosiasaun no nia rasik hakarak sai membru AETL.
Artigu 33
Sertifikasaun no pratika profisaun
- Membrus permanente akredita ho teste kompetensi e atribui sertifikadu kompetensia molok halao pratika enfermagem iha Timor-Leste.
- Enfermeiros estranjeiru iha obrigasaun hetan lisensa pratika husi AETL molok halao nia knar nudar enfermeiro iha Timor-Leste.
- Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) konsidera no louva nia membrus tomak liu husi meus oi-oin depende ba kapasidade asosiasaun.
KAPÍTULU X
RIKUSOIN NO QOUTA ORGANIZASAUN
Artigu 34
Rikusoin organizasaun
- Akumulasaun rikusoin bele husi fontes internal membru eh externu organizasaun, husi individu ka grupo ne’e hotu sai hanesan patrimoniu asosiasaun nian.
- Rikusoin sira organizasaun nia movise e non moveis husi kualker periodu estrutura ka membru sei pertense ba asosiasaun.
Artigu 35
Qouta husi membrus
- Qouta husi membru mak indikador determinadu ba funsionamentu Asosiação dos Enfermeiros de Timor-Leste (AETL).
- Qouta ba membrus sira mak $1,00 kada fulan, membru ne’ebé tur iha estrutura AETL Nacional $ 5,00 ka fulan no membrus sira tur iha estrutura Municipal $2,50 ka fulan.
- Kanalizasaun verbas qouta ba interese AETL nacional 50% no hela iha municipiu 50%.
- Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) asegura jestaun orsamentu liu husi konta bankaria rasik (uniku).
KAPÍTULU XI
LIA FUAN IKUS
Artigu 36
- Rekomenda ba Konsellu Ezekutivu Nasionál Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL) eleitu atu estabelese rejimentu interna durante 100 loron periodu servisu nian;
- Asuntu balun ne’ebé seidauk estabelese iha estatutu ne’e, sei regula iha rejimentu interna no regras Associação dos enfermeiros de Timor-Leste (AETL);
- Estatutu ne’e aplika hahu kedas husi data estabelesementu;
Estabelese iha : Díli
Hahu husi data : 18 Dezembru 2020
Lideransa Meja Kongresu Nasionál ba V AETL
Presidente : Dr. Valente da Silva, MPH
Vise presidente : Ns. Domingos Soares, S.Kep, MM, M.Enf
Sekretariu : Ns. Ir. Irene dos Anjos, S.Kep
